Ngày 10/11 tại Hà Nội, Bộ Công Thương tổ chức Diễn đàn An ninh năng lượng quốc gia năm 2026 và công bố Báo cáo An ninh năng lượng Việt Nam 2026. Diễn đàn có chủ đề “Năng lượng tự chủ – Mạch máu của tăng trưởng hai con số”.
Thực hiện Nghị quyết 70-NQ/TW của Bộ Chính trị và chỉ đạo của Thủ tướng Lê Minh Hưng, Bộ trưởng Bộ Công Thương Lê Mạnh Hùng, ngày 10/11, Báo Công Thương chủ trì, phối hợp với Cục Điện lực, Cục Năng lượng – Dầu khí, Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước, Cục Khoa học, Công nghệ và Chuyển đổi số, Viện Năng lượng cùng các tập đoàn năng lượng tổ chức Diễn đàn An ninh năng lượng quốc gia năm 2026.
Tham dự Diễn đàn có ông Ngô Đông Hải, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Trưởng Ban Tuyên giáo Trung ương và 500 đại biểu đại diện các bộ, ban, ngành, đại sứ quán, địa phương, hiệp hội doanh nghiệp, doanh nghiệp, các tổ chức quốc tế và các chuyên gia, nhà khoa học đến từ các Viện, trường.
Phát biểu khai mạc Diễn đàn, Thứ trưởng Bộ Công Thương Nguyễn Việt Sơn cho biết, Diễn đàn diễn ra sau hơn một năm triển khai Nghị quyết số 70-NQ/TW và Nghị quyết số 328/NQ-CP của Chính phủ ban hành Chương trình hành động thực hiện Nghị quyết số 70-NQ/TW. Nghị quyết số 22-NQ/TW ngày 28/7/2026 của Hội nghị Trung ương 3 khóa XIV về Chiến lược An ninh quốc gia tiếp tục yêu cầu chuyển mạnh tư duy bảo đảm an ninh năng lượng từ “đủ cung” sang “an toàn – ổn định – tự chủ – bền vững”.
Thứ trưởng Bộ Công Thương Nguyễn Việt Sơn. Ảnh: Cấn Dũng
Thứ trưởng Bộ Công Thương nhấn mạnh: “Đó là định hướng xuyên suốt để chúng ta cùng nhìn nhận kết quả, chỉ rõ hạn chế và đề ra giải pháp trong thời gian tới”. Đại hội XIV của Đảng đặt mục tiêu tăng trưởng GDP bình quân từ 10%/năm trở lên giai đoạn 2026-2030. Năng lượng vì vậy phải đi trước một bước; tự chủ năng lượng là nền tảng của tự chủ kinh tế.
Nghị quyết số 70-NQ/TW đã đặt ra những mục tiêu định lượng rõ ràng đến năm 2030: Tổng cung năng lượng sơ cấp khoảng 150-170 triệu tấn dầu quy đổi; tổng công suất các nguồn điện khoảng 183-236 GW hoặc có thể cao hơn tùy nhu cầu hệ thống; tổng sản lượng điện khoảng 560-624 tỷ kWh; các cơ sở lọc dầu đáp ứng tối thiểu 70% nhu cầu xăng dầu trong nước; dự trữ xăng dầu đạt khoảng 90 ngày nhập ròng. Đây là những cam kết chính trị của toàn ngành, là thước đo trực tiếp kết quả công tác chỉ đạo, điều hành.
Ông Trần Hoài Trang, Phó Cục trưởng Cục Điện lực (Bộ Công Thương) tham luận tại Diễn đàn.
5 nội dung trọng tâm được Thứ trưởng Bộ Công Thương gợi mở để Diễn đàn đóng góp thiết thực gồm:
Thứ nhất, về thể chế. Đề nghị các đại biểu nêu cụ thể những vướng mắc còn tồn tại và đề xuất giải pháp để rút ngắn thời gian xử lý thủ tục, tạo niềm tin cho nhà đầu tư.
Thứ hai, về bảo đảm đủ điện năm 2027-2028. Đề nghị Diễn đàn tập trung bàn giải pháp cho miền Bắc trong mùa khô năm 2027, đẩy nhanh các công trình nguồn, lưới bắt buộc vào vận hành năm 2027, đồng thời kiến nghị những quyết định cần đưa ra sớm cho năm 2028.
Thứ ba, về tự chủ nhiên liệu và dự trữ. Bài học Hormuz cho thấy lệ thuộc một nguồn hay một tuyến vận tải là rủi ro lớn nhất. “Tôi mong các chuyên gia, doanh nghiệp đề xuất giải pháp tăng dự trữ, giảm rủi ro về nguồn và tuyến nhập khẩu”, Thứ trưởng bày tỏ.
Thứ tư, về dự báo và điều hành. Năm 2026 cho thấy yêu cầu điều hành dựa trên dữ liệu. Đề nghị các chuyên gia chia sẻ kinh nghiệm nâng cao chất lượng dự báo, kết nối dữ liệu giữa đơn vị cung ứng, khách hàng và cơ quan quản lý.
Thứ năm, về chuyển dịch năng lượng, huy động vốn, tiết kiệm năng lượng và tự chủ công nghệ. Đề nghị các nhà đầu tư, tổ chức tài chính trao đổi thẳng thắn về điều kiện để các dự án năng lượng lớn huy động được vốn dài hạn; các doanh nghiệp, viện nghiên cứu chia sẻ kinh nghiệm tiết kiệm năng lượng và cách hợp tác làm chủ công nghệ.
Năm 2026 đánh dấu kỳ đầu tiên Việt Nam tổ chức Diễn đàn An ninh năng lượng quốc gia
Bảo đảm an ninh năng lượng 2026
Diễn đàn cũng công bố Báo cáo An ninh năng lượng Việt Nam 2026. Báo cáo gồm 6 phần gồm: vai trò, thách thức và nhu cầu bảo đảm an ninh năng lượng; chủ trương, chính sách, pháp luật; kết quả thực hiện, tồn tại và thách thức; bức tranh năng lượng và định hướng phát triển; nhiệm vụ, giải pháp; kết luận và kiến nghị. Báo cáo thường niên gắn với từng kỳ Diễn đàn, mỗi năm một thông điệp, xuất bản song ngữ để đến với bạn đọc quốc tế.
Trong đó, Báo cáo ghi nhận năm 2026 là năm hệ thống năng lượng chịu cú sốc lớn nhất trong nhiều thập kỷ. Các cuộc xung đột khiến giá dầu Brent có thời điểm lên 118,35 USD/thùng. Tình trạng khí hậu với nắng nóng lịch sử cùng hiện tượng El Niño đẩy phụ tải điện lên mức kỷ lục, sản lượng thuỷ điện cả năm dự kiến thấp hơn năm 2025 khoảng 18,5 tỷ kWh.
Thứ trưởng Bộ Công Thương khẳng định: “Trên 177 nước được Báo cáo khảo sát, tính đến ngày 9/11/2026, có 102 nước (57,6%) gặp khó về năng lượng; 13 nước giữ được trạng thái ổn định, trong đó có Việt Nam”. Giữ được vị trí ấy không phải điều hiển nhiên. Dưới sự lãnh đạo của Bộ Chính trị, Ban Bí thư, sự đồng hành của Quốc hội, sự chỉ đạo quyết liệt của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, sự vào cuộc của các bộ, ngành, địa phương và cộng đồng doanh nghiệp, thể chế từng bước được khơi thông và chúng ta đã giữ vững 3 điều quan trọng. Cụ thể:
Một là, đủ điện trong năm khó khăn chưa có tiền lệ. Điện sản xuất và nhập khẩu năm 2026 ước đạt 356,2 tỷ kWh, tăng 10,3%, cao hơn kịch bản cơ sở khoảng 6,2 tỷ kWh. Điện thương phẩm 10 tháng tăng 9,84%, lần đầu ở mức xấp xỉ tốc độ tăng GDP. Chín tháng năm 2026, toàn ngành khởi công 136 công trình lưới điện, đóng điện 131 công trình. Kết quả ấy đến từ một chuỗi việc làm có tính toán: kế hoạch ba kịch bản được phê duyệt từ cuối năm 2025, lưới và nguồn đóng điện đúng mùa, tích nước, sửa chữa tổ máy hoàn tất trước mùa hè.
Hai là chúng ta giữ được nguồn cung xăng dầu khi tuyến vận tải chiến lược bị phong tỏa. Hai cơ sở lọc dầu trong nước chạy vượt công suất thiết kế; nguồn dầu thô được đa dạng hóa từ một lên hơn mười loại; Việt Nam chưa để xảy ra thiếu hụt, chưa phải sử dụng xăng dầu dự trữ quốc gia.
Ba là, giữ giá năng lượng trong tầm kiểm soát. Nhà nước dành trên 64.000 tỷ đồng cho các chính sách giảm thuế, phí xăng dầu, tạm ứng Quỹ bình ổn giá. Ngày 26/10/2026, giá xăng bán lẻ trong nước bằng khoảng 63% bình quân thế giới, thấp nhất trong 16 nền kinh tế so sánh. Từ ngày 1/11/2026, giá bán lẻ điện bình quân giảm 2%, còn 2.159,9037 đồng/kWh chưa gồm thuế giá trị gia tăng.
Bốn là, thể chế được khơi thông đồng bộ: 9 văn kiện của Đảng; 3 luật, 2 nghị quyết của Quốc hội; 4 nghị định, 4 nghị quyết của Chính phủ; 3 chỉ thị, 1 công điện của Thủ tướng Chính phủ; 3 thông tư của Bộ Công Thương. Năm 2026 cũng là năm đầu tiết kiệm năng lượng được đặt thành chỉ tiêu cụ thể, tối thiểu 3% tổng điện năng tiêu thụ toàn quốc, tối thiểu 10% trong các tháng cao điểm nắng nóng.
Báo cáo cho biết bảo đảm an ninh năng lượng năm 2027 khó khăn, năm 2028 còn khó khăn hơn khi nhu cầu điện tiếp tục tăng khoảng 10% trên nền cao, nguồn điện nền mới chưa kịp vào vận hành, El Niño có thể kéo dài tới khoảng tháng 6/2027. Công suất cực đại miền Bắc năm 2027 dự báo 32.693 – 34.865 MW.Kết luận Hội nghị về phương thức vận hành hệ thống điện quốc gia ngày 07/11/2026, Bộ trưởng Lê Mạnh Hùng nhấn mạnh trong mọi trường hợp phải cung ứng đủ năng lượng, đặc biệt là điện, cho phát triển kinh tế và đời sống Nhân dân. Các công trình nguồn, lưới bắt buộc vào vận hành năm 2027 phải thực hiện bằng được; ma trận công việc phải đi liền với ma trận trách nhiệm, ma trận rủi ro; việc thiết kế giải pháp là để phòng rủi ro tăng trưởng, không phải để tính phương án lùi.
Bộ trưởng giao tám nhiệm vụ: hoàn thiện phương thức vận hành hệ thống điện năm 2027, đưa công nghệ bản sao số vào vận hành chậm nhất quý I/2027; tích nước tối đa các hồ thuỷ điện tới 31/12/2026, giữ nước tới hết 31/3/2027; duy trì công suất khả dụng các nhà máy điện; bảo đảm đủ than, khí, dầu đồng bộ với phương thức vận hành; đẩy nhanh các công trình nguồn, lưới trọng điểm, nhất là các trạm biến áp 500 kV cấp điện cho miền Bắc; bổ sung công suất đỉnh bằng pin lưu trữ, điện mặt trời mái nhà; siết chặt quản lý nhu cầu điện, phấn đấu giảm tối thiểu khoảng 3.000 MW công suất đỉnh tại miền Bắc năm 2027; tổ chức thực hiện rõ trách nhiệm, đúng thẩm quyền. Bộ trưởng cũng chỉ đạo phát động chiến dịch quản trị tối ưu nhu cầu phụ tải và tăng cường tiết kiệm điện.
Tại Diễn đàn, điểm nhấn là tọa đàm “An ninh năng lượng – Khơi thông nguồn lực, nâng cao tự chủ, tạo động lực tăng trưởng”, các đại biểu tập trung thảo luận bài toán cung ứng năng lượng phục vụ tăng trưởng trong giai đoạn mới; cơ cấu nguồn năng lượng quốc gia đáp ứng yêu cầu tăng trưởng và chuyển dịch năng lượng; kinh nghiệm quốc tế về chính sách mua bán điện từ các nguồn năng lượng tái tạo, góp phần phát triển thị trường điện cạnh tranh.
